TÜİK açıkladı: Türkiye’de geçen yıl 491 bin kişi hangi sebeplerle vefat etti?

Investing.com – Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ait ölüm istatistiklerini kamuoyuna duyurdu. İlgili kurumların idari kayıtlarında yapılan veri derleme ile düzenleme işlemleriyle oluşturulan istatistiklere göre; Türkiye’de 2024 yılında 489 bin 734 olan ölüm sayısı, 2025 yılında 491 bin 684’e yükseldi. Hayatını kaybedenlerin cinsiyet dağılımı incelendiğinde ise ölen kişilerin %55,1’ini erkeklerin, %44,9’unu ise kadınların oluşturduğu görüldü.

Kaba ölüm hızı durağan seyrini korudu

Bin kişi başına düşen ölüm sayısını ifade eden kaba ölüm hızı, 2025 yılında bir önceki seneye göre herhangi bir değişim göstermeyerek binde 5,7 olarak kayıtlara geçti. Türkiye genelindeki bu oranın coğrafi dağılımı incelendiğinde, iller arasında belirgin farklar göze çarptı. 2025 yılında kaba ölüm hızının en yüksek saptandığı şehir binde 10,8 ile Sinop olurken, bu ili binde 10,2 ile Kastamonu, binde 9,6 ile Giresun ve binde 9,5 ile Balıkesir takip etti.

Buna karşılık kaba ölüm hızının en düşük olduğu şehir ise binde 2,3 ile Şırnak olarak belirlendi. Ölüm hızının en düşük seyrettiği diğer iller ise sırasıyla binde 2,5 ile Hakkari, binde 3,1 ile Van, binde 3,2 ile Batman ve yine binde 3,2 ile Şanlıurfa oldu.

Hayat kayıplarında dolaşım sistemi rahatsızlıkları öne çıkıyor

Ölümler temel nedenlerine göre sınıflandırıldığında, 2025 yılında %34,7’lik oranla dolaşım sistemi hastalıkları ilk sırada yer alarak en büyük ölüm nedeni olmaya devam etti. Hayat kayıplarına yol açan diğer önemli etkenler incelendiğinde; dolaşım sistemini %16,1 ile iyi huylu ve kötü huylu tümörler, %15,1 ile de solunum sistemi hastalıkları izledi. Diğer ölüm nedenleri arasında iç salgı bezi (endokrin), beslenme ve metabolizmayla ilgili hastalıklar %5,0; dışsal yaralanma nedenleri ile zehirlenmeler %4,0; sinir sistemi ve duyu organları hastalıkları %3,3; diğer nedenler %13,8 ve bilinmeyen nedenler %8 oranında paya sahip oldu.

Dolaşım sistemi hastalıklarından kaynaklanan ölümler kendi içinde alt kırılımlara ayrıldığında, iskemik kalp hastalıkları %42,3 ile ilk sırada yer aldı. Bu ölüm türünü %24,6 ile diğer kalp hastalıkları, %18,2 ile serebro-vasküler hastalıklar ve %9,1 ile hipertansif hastalıklar takip etti. Dolaşım sistemine bağlı ölümlerin şehir bazlı oranlarında %47,7 ile Çanakkale en yüksek paya sahip il olurken, Kilis %25,4 ile bu hastalıklardan kaynaklı ölüm oranının en düşük gerçekleştiği il olarak açıklandı.

Tümör kaynaklı can kayıplarının odağında solunum yolları var

İyi ve kötü huylu tümörler yüzünden gerçekleşen ölümlerin alt nedenleri tetkik edildiğinde, can kayıplarının %28,9’una gırtlak ve soluk borusu/bronş/akciğerin kötü huylu tümörünün yol açtığı belirlendi. Tümör kaynaklı diğer vefatların %8,0’ı kolonun kötü huylu tümörü, %7,6’sı lenfoid ve hematopoetik kötü huylu tümörü, %7,4’ü midenin kötü huylu tümörü ve %6,8’i de pankreasın kötü huylu tümörü sebebiyle meydana geldi. İllere göre bir değerlendirme yapıldığında, tümörlerden kaynaklı ölümlerin oran olarak en yüksek görüldüğü yer %22,4 ile Ağrı, en düşük saptandığı yer ise %9,7 ile Kilis oldu.

Bebek ölümleri düşüş trendini sürdürüyor

Ülke genelindeki bebek ölüm sayılarında 2025 yılında önemli bir gerileme kaydedildi. 2024 yılında 8 bin 484 olan bebek ölüm sayısı, 2025 yılı verilerinde 6 bin 988’e düştü. Bununla ilişkili olarak, bin canlı doğum başına düşen bebek ölüm sayısını temsil eden bebek ölüm hızı da 2024 yılındaki binde 9,0 seviyesinden 2025 yılında binde 7,8 düzeyine geriledi.

Benzer şekilde, doğumdan sonraki beş yıl içinde ölme olasılığı olarak tanımlanan beş yaş altı ölüm hızında da kayda değer bir düşüş gözlendi. 2024 yılında binde 11,1 olan beş yaş altı ölüm hızı, 2025 yılında binde 9,5’e indi. Beş yaş altı ölüm sayısı ise 2024 yılındaki 10 bin 441 seviyesinden 2025 yılında 8 bin 546’ya geriledi. TÜİK tarafından yapılan resmi açıklamada, konuyla ilgili bir sonraki haber bülteninin Haziran 2027 tarihinde yayımlanacağı bildirildi. Kurum ayrıca, geçici koruma statüsüyle Türkiye’de ikamet eden Suriyelilerin bu istatistiksel verilere dâhil edilmediğini vurguladı.