Türkiye’nin son 10 yılı: Sosyal medya ikiye katlandı, gazete-dergi okuma yarı yarıya düştü

Investing.com – Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 10 yaş ve üzeri fertlerin bir gününü hangi faaliyetlere ne kadar süre ayırarak geçirdiğini ortaya koyan 2025 yılı Zaman Kullanım Araştırması sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Daha önce 2006 ve 2015 yıllarında uygulanan araştırmanın üçüncüsü olan bu çalışma; fertlerin yaş, cinsiyet ve çalışma durumu gibi değişkenlere göre günlük zaman yönetimini gözler önüne serdi. Ortaya çıkan verilere göre Türkiye’de 10 yaş ve üzerindeki bireyler, gün içinde en fazla zamanı ortalama 8 saat 55 dakika ile uykuya ayırdı.

Hafta içi 8 saat, hafta sonu 9 saat uyuyoruz

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından gerçekleştirilen araştırmanın temel bulgularına göre, 2025 yılında 10 yaş ve üzerindeki fertlerin uykuya ayırdığı günlük ortalama süre 8 saat 55 dakika olarak belirlendi. Cinsiyet bazında incelendiğinde, kadınların günde ortalama 9 saat uyuduğu, erkeklerde ise bu sürenin 8 saat 49 dakika düzeyinde kaldığı görüldü. Uyku sürelerinin hafta içi ve hafta sonu ayrımında da belirgin farklılıklar gösterdiği tespit edildi; bireyler hafta içi günlerinde ortalama 8 saat 41 dakikayı uykuda geçirirken, hafta sonlarında bu süre 9 saat 28 dakikaya kadar yükseldi.

Yasal Uyarı: Yatırım tavsiyesi değildir.

Zaman kullanımında uykuyu takip eden diğer temel faaliyetler de sürelerine göre netleşti. Araştırma sonuçlarına göre, uykudan sonra en çok vakit ayrılan alan 3 saat 15 dakika ile yemek ve diğer kişisel bakım süreçleri oldu. Bu faaliyetin ardından, işte geçirilen zaman ve iş arama gibi süreçleri kapsayan istihdam faaliyetlerine günlük ortalama 2 saat 25 dakika ayrıldığı saptandı. Listede üst sıralarda yer alan bir diğer önemli alan ise bireylerin günlük ortalama 2 saat 22 dakika harcadığı hanehalkı ile aile bakımı oldu.

Günün geri kalan kısmında ise sosyal yaşam ile eğlenceye 2 saat 2 dakika, televizyon izleme, radyo ve müzik dinleme faaliyetlerine ise 1 saat 54 dakika zaman ayrıldığı kaydedildi. Bireylerin ulaşım ve diğer süreçleri günlük 1 saat 1 dakikalarını alırken, eğitim faaliyetlerine 45 dakika, gönüllü işler ile toplantılara 37 dakika, hobi ve oyunlara ise 26 dakika ayrıldığı görüldü. Fertlerin gün içinde en az vakit ayırdığı etkinlik ise sadece 12 dakika ile spor ve doğa sporları olarak kayıtlara geçti.

Ev işlerinde cinsiyetler arasında uçurum var

Yaşı 15 ve üzerinde olan fertlerin 24 saatlik zaman dilimindeki faaliyetleri incelendiğinde, istihdamla ilgili süreçlere ayrılan toplam sürenin kişi başına ortalama 2 saat 39 dakika olduğu belirlendi. Bu alanda çalışan fertlerin kendi içindeki ortalaması ise günde 5 saat 41 dakika olarak saptandı. İstihdama ayrılan sürelerde erkeklerin ağırlığı dikkat çekti; çalışan erkeklerin günlük ortalama 6 saatini istihdam içerikli faaliyetlere ayırdığı, çalışan kadınlarda ise bu sürenin 4 saat 58 dakika seviyesinde kaldığı tespit edildi.

Buna karşın, hanehalkı ve aile bakımına ayrılan sürelerde kadınların erkeklere oranla çok daha fazla zaman harcadığı tescillendi. Yaşı 15 ve üzerindeki bireylerin ev ve aile bakımına yönelik ayırdığı süreler cinsiyet bazında analiz edildiğinde, kadınların bu işlere günde ortalama 4 saat 3 dakika, erkeklerin ise yalnızca 58 dakika ayırdığı görüldü. Bu veri, kadınların ev işleri ve aile bakımına erkeklerden yaklaşık 3 saat daha fazla zaman ayırdığını ortaya koydu.

Çalışma durumuna göre yapılan daha detaylı değerlendirmeler de bu dengesizliği destekler nitelikte sonuçlar verdi. Aktif olarak çalışan kadınların hanehalkı ve aile bakımına günde ortalama 2 saat 38 dakika ayırdığı, çalışan erkeklerin ise bu sürece sadece 47 dakika ayırdığı belirlendi. Çalışmayan fertler kategorisinde ise aradaki fark daha da açılarak; çalışmayan kadınların ev ve aile bakımına günlük 4 saat 33 dakika harcadığı, çalışmayan erkeklerin ise bu faaliyete günde ortalama 1 saat 17 dakika ayırdığı tespit edildi.

Yaş gruplarında öne çıkan farklılıklar

Araştırmada yer alan yaş gruplarına göre ortalama faaliyet süreleri, kuşaklar arasındaki alışkanlık farklarını çarpıcı bir şekilde yansıttı. Uyku, eğitim, hobiler ile oyunlar ve spor faaliyetlerine gün içinde en fazla zaman ayıran kesimin 10-14 yaş grubundaki çocuklar olduğu belirlendi. Bahse konu yaş grubundaki fertlerin, hobi ve oyun faaliyetleri için günde ortalama 1 saat 9 dakika, spor ve doğa sporları için ise günlük 27 dakika harcadığı saptandı.

Genç nüfusun eğilimleri incelendiğinde, sosyal yaşam ve eğlence odaklı faaliyetlere gün içinde en fazla zaman ayıran yaş grubunun 15-24 yaş arası gençler olduğu görüldü. Buna karşılık, geleneksel medya araçlarına ve toplumsal faaliyetlere yönelim yaş ilerledikçe artış gösterdi. Televizyon izlemek, radyo ve müzik dinlemek ile gönüllü işler ve toplantılara katılım göstermek gibi faaliyetlere gün içinde en çok vakit ayıran kitlenin 55 ve üzeri yaş grubundaki fertler olduğu tespit edildi.

Ekran bağımlılığı artıyor, yazılı medya kan kaybediyor

TÜİK’in araştırması, bireylerin son dört hafta içinde gerçekleştirdikleri kültürel, eğlence ve sportif faaliyetlerin zaman içindeki dönüşümünü de gözler önüne serdi. 10 yaş ve üzerindeki fertlerin son dört haftalık sportif aktiviteleri incelendiğinde, %11,7 ile en fazla yürüyüş veya koşu yapıldığı belirlendi. Bunu %4,1 ile futbol ve %2,5 ile aletli spor faaliyetleri izledi. Araştırmanın 2015 ve 2025 yılları arasındaki kıyaslamasında, futbol oynadığını belirten fertlerin oranının %5,2’den %4,1’e gerilediği, voleybol oynayanların oranının ise %0,9’dan %1,4’e yükseldiği tespit edildi.

Eğlence ve kültür faaliyetleri kategorisinde ise son dört hafta içinde en yüksek katılım %88,8 ile televizyon izlemek alanında gerçekleşti. İkinci sırada %71,7 ile sosyal medyada vakit geçirmek yer alırken, üçüncü sırada %67,5 ile akraba ziyaretinde bulunmak faaliyeti kendine yer buldu. Sosyal medyada vakit geçirme eğiliminin erkeklerde %77, kadınlarda ise %66,6 düzeyinde olduğu saptandı. Bireylerin diğer sosyal aktivitelerinde ise arkadaş ziyaretinde bulunma oranının %60,4, eğlence ve sosyalleşme yerlerine gitme oranının %35,3, radyo dinleme oranının ise %29,4 olduğu görüldü.

Araştırmanın 2015 yılı verileriyle karşılaştırmalı analizi, toplumsal alışkanlıklardaki en büyük kırılmanın dijitalleşme ve yazılı basın alanında yaşandığını kanıtladı. 2015 yılından 2025 yılına geçen 10 yıllık süreçte en yüksek artış, sosyal medyada vakit geçiren fertlerin oranında yaşandı; bu oran %33,9’dan %71,7’ye fırladı. Dönemin en belirgin azalışı ise gazete, dergi ve benzeri basılı yayınları okuma faaliyetinde meydana geldi. Kitlesel bir düşüş yaşayan okuma faaliyetini gerçekleştirenlerin oranı %39,4’ten %20,1’e geriledi. Diğer etkinliklerde sinemaya gitme oranı %6,2’ye düşerken, internet kafeye gitme oranı %1,0’e indi; buna karşın kütüphaneye gitme oranı %4,9’a, günübirlik turlara ve doğa yürüyüşlerine katılma oranı ise %5,9’a yükseldi.

Tereddüt ederken çok şey kaybediyorsunuz.

Siz beklersiniz ancak piyasa siz olmadan da hareket eder. InvestingPro, kurumsal düzeyde verileri ve yapay zekâ destekli içgörüleri elinizin altına sunuyor. Ve bunu kurumsal fiyat etiketiyle değil, çok ucuza yapıyor.

Beklemeyi bırakın. Güvenle yatırım yapmaya başlayın.

Temmuz Kampanyası – InvestingPro’da %60 İndirim